7 dic 2014

Festa da "Pisa" en Froxán 2014



Hoxe 7 de decembro de 2014 festa grande en Froxán. 
Celebración da XVI edición da Festa de Pisa.

Hoy 7 de diciembre de 2014 fiesta grande en Froxán.
Celebración de la XVI edición de la Fiesta de la Pisa.


Nesta festa demóstrase aos moitos visitantes o labor de secado e " abandoxado" da castaña antes de ser almacenada para toda a tempada. Antigamente este proceso era algo cotián e natural, hoxe en día lémbrase mediante unha festa para non perder a tradición pois son as máquinas as que sustituiron a man do home no proceso da elaboración da castaña seca.

En esta fiesta se demuestra a los muchos visitantes la labor de secado y " abandoxado" de la castaña antes de ser almacenada para toda la temporada.Antiguamente este proceso era algo cotidiano y natural, hoy en día se recuerda mediante una fiesta para no perderla tradición pues son las máquinas las que han substituido la mano del hombre en el proceso de elaboración de la castaña seca.


Pero a historia comeza nos bosques, soutos como os chamamos aquí. A recollida dos froitos segue facéndose da mesma maneira que en tempos ancestrais, unha laboriosa tarefa a man, moitas veces salvando fortes pendentes.

Pero la historia comienza en los bosques, soutos como los llamamos aquí.La recogida de los frutos sigue haciéndose de la misma manera que en tiempos ancestrales, una laboriosa tarea a mano, muchas veces salvando fuertes pendientes.
 .

Despois de recollidas lévanse aos "Sequeiros" unhas construcións similares ás casas da contorna. Alí é onde se secan as castañas. Na parte baixa dos mesmos acéndese lume, ten que ser constante ata finalizar o proceso de secado.

Después de recogidas se llevan a los "Sequeiros" unas construcciones similares a las casas del entorno. Allí es donde se secan las castañas. En la parte baja de los mismos se enciende fuego que ha de ser constante hasta finalizar el proceso de secado.


Na parte superior colócanse estendidas as castañas para que se sequen coa calor producida polo lume. Para removelas úsase o rodo de madeira (na foto) O chan do piso que aloxa as castañas está feito de táboas lisas na parte que están en contacto coas castañas e por abaixo ten forma de cuña para que pase o aire quente e o fume.

 En la parte superior se colocan extendidas las castañas para que se sequen con el calor producido por el fuego. Para removerlas se usa el rodo de madera (en la foto) El suelo del piso que aloja las castañas está hecho de tablas lisas en la parte que están en contacto con las castañas  y por abajo tiene forma de cuña para que pase el aire caliente y el humo.


Secas as castañas comézase o proceso para eliminar as cascas. Para iso dentro dunha especie de saco colócanse as mesmas e suxeitando polos extremos entre dúas persoas golpease con forza sobre un tronco forrado de pel.

Secas las castañas se comienza el proceso para eliminar las cáscaras.Para ello dentro de una especie de saco se colocan las mismas y sujetando por los extremos entre dos personas se golpea con fuerza sobre un tronco forrado de piel.




Finalizada a tarefa da Pisa deposítanse nun paxe...

Finalizada la tarea de la pisa se depositan estas en un cesto....


eiaquí comeza outra labor, a do " abandoxado", que consiste en eliminar a materia prima da casca, chamada esta última " Puxa". Para iso sacódese unha cantidade desta mestura ata conseguir separar o material que nos interesa dos desfeitos.

y aquí comienza otra labor, la del "abandoxado", que consiste en eliminar la materia prima de la cáscara, llamada esta última "Puxa".Para ello se sacude una cantidad de esta mezcla hasta conseguir separar el material que nos interesa de los deshechos. 


Para esta labor utilizan un aparello chamado "Bandoxo"

Para ello utilizan una herramienta llamada "Bandoxo".


Xan de Vilar perfecto coñecedor amosa como se utiliza.

Juan de Vilar perfecto conocedor demuestra como es utilizado.


É todo un arte sacudir o contido sen tirar o que realmente é importante.

Todo un arte sacudir el contenido sin tirar lo que realmente es importante.





Finalizado o abandoxado as castañas deposítanse en sacos e almacenanse para ser utilizadas durante todo o ano.

Finalizado el abandoxado las castañas se depositan en sacos y se almacenan para ser utilizadas durante todo el año.


Como toda festa que se prece en Galicia non pode faltar a comida e que mellor para non ter frío que "un xantar de pisador" castañas cocidas acompañadas de produtos derivados do porco ou xabaril tan propio desas terras, ademais dunha rica sobremesa a base de castañas.

Como toda fiesta que se precie en Galicia no puede faltar la comida y que mejor para no tener frío que "un xantar de pisador" castañas cocidas acompañadas de productos derivados del cerdo o jabalí tan propio de esas tierras, además de un rico postre a base de castañas.


Grazas á "Asociación Fonte do Milagro" por recrear esta antiga tradición.

Gracias a la "Asociación Fonte do Milagro" por recrear esta antigua tradición.

6 dic 2014

Todo verde en Parada


Por algunha parte escribín, que as árbores 
se cubrían cos seus verdes vestidos. 
É primavera en Parada 
terra do poeta Uxío Novo Neira. 
Vista desde o Alto do Couto.

 Por alguna parte escribí, que los árboles
 se cubrían con sus verdes vestidos.
Es primavera en Parada
 tierra del poeta Uxío Novo Neira.
Vista desde el Alto del Couto


5 dic 2014

San Xoán de Salcedo na Pobra do Brollón

Campanario da igrexa de San Xoán de Salcedo na Pobra do Brollón. Era un día do mes de decembro, a noite a máis fría que se puidese un imaxinar. A temperatura baixaba de cero, pero había que tentalo, pobre equipo.... A noite cubriu todo cunha espesa capa de xeo dunhas dimensións bastante considerables, tanto que as zonas sombrías daban aspecto de estar nevadas.

Campanario de la iglesia de San Xoán de Salcedo en A Pobra do Brollón. Era un día del mes de diciembre, la noche la más fría que se pudiese uno imaginar.La temperatura bajaba de cero, pero había que intentarlo, pobre equipo....La noche cubrió todo con una espesa capa de hielo de unas dimensiones bastante considerables, tanto que las zonas sombrías daban aspecto de estar nevadas.



4 dic 2014

De paseo por Seceda


Vista dende Seceda

3 dic 2014

Vacas en Vilar






"Vacas" ese animal tan importante para as familias de outrora. Chamábaselles por un nome, parían as súas crías, producían leite e derivados e en moitas ocasións tiraban do carro ou do arado nos campos. Hoxe en día xa quedan menos, os seus esforzos foron substituídos por maquinaria agrícola. Estas alimentábanse en Vilar.

"Vacas" ese animal tan importante para las familias de antaño.
Se las llamaba por un nombre, parían sus crías, producían leche y derivados y en muchas
ocasiones tiraban del carro o del arado en los campos.
Hoy en día ya quedan menos, sus esfuerzos han sido sustituidos por maquinaria agrícola.
Estas se alimentaban en Vilar.

27 nov 2014

Desaparición dun oficio



Na preciosa aldea da Seara, atópanse estes dous muíños. É o mesmo lugar visto dende arriba e dende un pouco máis abaixo. Os muiñeiros e muiñeiras que noutra época pasaban horas e horas vendo como o gran se transformaba en fariña xa non están, tampouco o oficio que desempeñaban, só queda na memoria duns poucos. Algunhas destas construcións foron restauradas, outras con todo non corren a mesma sorte, o deterioro e a maleza apodérase delas.

En el precioso pueblo de A Seara, se encuentran estos dos molinos.Es el mismo lugar visto desde arriba y desde un poco más abajo.Los molineros y molineras que en otra época pasaban horas y horas viendo como el grano se transformaba en harina ya no están,tampoco el oficio que desempeñaban, solo queda en la memoria de unos pocos.
Algunas de estas construcciones han sido restauradas, otras sin embargo no corren la misma
suerte, el deterioro y la maleza se apodera de ellas.

25 nov 2014

Devanceiros





Ainda hoxe queda xente
que sabe sentir a terra
queda ainda quen comprende
canto pode aprender dela
Que non existe o silencio
todo está cheo de sons
canta o río, brúa o vento
todo fala ao teu redor
I é preciso que entendas
o que intues no interior
somos parte desta terra
porque terra somos nós
Somos coma o vento
que peitea a herba
gardando os segredos
dos confins da terra
Somos como as pedras
que o tempo moldea
envoltas nas neboas
dos confíns da terra
Somos coma o lume
que da luz nas tebras
i esperta as concencias
dos confins da terra
"Luar na Lubre"













Con todo o meu agarimo e respeto a Antonio de Montero
 quen amablemente permitiu que lle fixese estas fotos. 
Con ilusión compártoas e con ilusión espero 
o día que nos volvamos a ver na aldea de Vilamor. 
Grazas Antonio ata sempre.

Con todo mi cariño y respeto a Antonio de Montero
quien amablemente permitió que le hiciese estas fotos.
Con ilusión las comparto y con ilusión espero
al día en que nos volvamos a ver en la aldea de Vilamor.
Grazas Antonio ata sempre.


19 nov 2014

Amarelo baixo o sol


Non todos os meses de novembro son iguais. 
O da foto presentouse seco e deixou disfrutar dos soutos. 
Este ano a choiva empapou follas, asolagado prados e elevado o cauce dos ríos. 
Esta foto é un pedazo do bosque de Parada, chamado Souto dá Rubial, 
un espazo realmente precioso polo que pasear un día amarelo baixo o sol.

No todos los meses de noviembre son iguales.
El de la foto se presentó seco y dejó disfrutar de los bosques.
Este año la lluvia ha empapado hojas, anegado prados y elevado el caudal de los ríos.
Esta foto es un pedazo del bosque de Parada, llamado Souto da Rubial,
 un espacio realmente precioso por el que pasear 
un día amarillo bajo el sol.



11 nov 2014

O outono da os seus froitos


Esta fin de semana pasada celebrábase como cada ano no Courel a tradicional festa da castaña. 
Este ano a súa edición número XXVII foi no Souto da Carroza en Folgoso do Courel. 
Lume, un tambor onde se cociñan as "castañas" e a disfrutar.

Este fin de semana pasado se celebraba como cada año en Caurel la tradicional fiesta de la castaña.
Este año su edición número XXVII fue en el Souto da Carroza en Folgoso do Courel.
Fuego, un tambor donde se cocinan las "castañas" y a disfrutar.

2 nov 2014

O son do Lor


1 nov 2014

Flores para os que nunca volverán


Cita Xesús Alfonso Jato no seu libro "Usos, costumes e cousas do Courel" que cando falecía alguén mandaban tocar (a defunto) a campá da igrexa. Os ricos eran privilexiados, mentres por eles tocaban a campá toda a tarde por un pobre tocaban un pouco. Pola noite, antes do enterramento os veciños velaban o corpo do defunto durante toda a noite na súa casa, mentres rezaban o rosario e acendían unha lámpada de aceite que adoitaba poñerse á beira da persoa falecida. (Jesús cita textualmente que o que escribe refire á súa aldea Meiraos, noutras aldeas do Courel había algunhas diferenzas)

Cita Jesús Alfonso Jato en su libro "Usos, costumes e cousas do Courel" que cuando fallecía alguien mandaban tocar (a difunto) la campana de la iglesia. Los ricos eran privilegiados, mientras por ellos tocaban la campana toda la tarde por un pobre tocaban un poco. Por la noche, antes del enterramiento los vecinos velaban el cuerpo del difunto durante toda la noche en su casa, mientras rezaban el rosario y encendían una lámpara de aceite que solía ponerse al lado de la persona fallecida. (Jesús cita textualmente que lo que escribe refiere a su aldea Meiraos, en otras aldeas del Courel había algunas diferencias)

31 oct 2014

Un furado no souto


Vellos, parece que xa sen vida.....eternos pero aínda vivos... 
Son moitos os castiñeiros que teñen características similares a este 
no Courel e aínda a pesar de todo loitan por sobrevivir e dar os seus froitos 
ano tras ano. Este exemplar está domiciliado en Ferramulín.

Viejos, parece que ya sin vida.....eternos pero todavía vivos...
Son muchos los castaños que tienen características similares a este
en Courel y aún a pesar de todo luchan por sobrevivir y dar sus frutos
año tras año. Este ejemplar está domiciliado en Ferramulín.

30 oct 2014

Roseiras silvestres

Hai xa ben anos que fixen esta foto, as sementes seguramente que  
deron vida a outras moitas plantas de roseira silvestre.
Localización: Devesa da Rogueira.

Hace años de esta foto, las semillas ya habrán dado vida a otras 
muchas plantas de rosal silvestre.
Localización: Devesa da Rogueira.

27 oct 2014

Folgoso do Courel


O Courel habita en moitos aínda que non vivan nel, participando dalgún xeito da súa vida
e historia. O Courel vive no corazón de quen se acorda del con agarimo, se atope lonxe ou preto, eiquí ou alá....Aínda que chova, quente o sol ou faga vento, á luz do día ou baixo un ceo estrelado o salientable é poder estar alí neses momentos. Jesús Alfonso Parada Jato

O Courel habita en muchos aunque no vivan en él,participando de algún modo de su vida
e historia. O Courel vive en el corazón de quien se acuerda de él con cariño, se encuentre lejos o cerca, aquí o allá....Aunque llueva, caliente el sol o haga viento,a la luz del día o bajo un cielo estrellado lo salientable es poder estar allí en esos momentos.
Jesús Alfonso Parada Jato



23 oct 2014

Desxeo dos tellados


Amence, a noite foi xélida para as aldeas do Courel. 
O sol, débil nesta época do ano, loita co frío para desfacer
 o traballo da noite nunha continua batalla durante os meses de outono-inverno.

Amanece, la noche ha sido gélida para las aldeas de O Courel.
El sol, débil en esta época del año, lucha con el frío para deshacer el
trabajo de la noche en una continua batalla durante los meses de otoño-invierno.



20 oct 2014

Caducidad


Verde... amarelo....marrón...
pouco a pouco vanse degradando ata que finalmente
 deixan de existir.

 Verde...amarillo..marrón..
poco a poco se degradan hasta que finalmente 
dejan de existir.

17 oct 2014

Paraíso orixinal


O día presentouse moi frío proba diso déixase ver nos cumios, son as primeiras neves do outono. Ao adentrarnos nesta sorprendente paraxe natural, atoparémonos unha enorme variedade de plantas e especies arbóreas autóctonas como faias, bidueiros, teixos, érbedos, serbales, aveleiras, castiñeiros, carballos, acivros...Que no outono compiten coas súas diferentes cores alegrando a devesa. Iniciando a ruta chamada da Devesa da Rogueira podemos contemplar unhas sorprendentes vistas panorámicas das aldeas de Parada e Moreda, sendo desde esta última desde onde se fixo a foto.

El día se presentó muy frío prueba de ello se deja ver en la cumbre, son las primeras nieves del otoño. Al adentrarnos en este sorprendente paraje natural,nos encontraremos una enorme variedad de plantas y especies arbóreas autóctonas como hayas, abedules, tejos, madroños, serbales, avellanos, castaños, robles, acebos...Que en otoño compiten con sus diferentes colores alegrando la devesa.
Iniciando la ruta llamada de la Devesa da Rogueira podemos contemplar unas sorprendentes vistas panorámicas de las aldeas de Parada y Moreda, siendo desde esta última desde donde se hizo la foto.


16 oct 2014

Chámano outono


O río Lóuzara da nome ao precioso val que está aos pés da Serra dá Escrita. 
O regato da foto que se une a este podería ser o río Mazo.

El río Lóuzara da nombre al precioso valle que está a los pies da Serra da Escrita.
El riachuelo de la foto que se une a este podría ser el río Mazo.

15 oct 2014

Os primeiros pasos do outono


Xa entra o outono,
xa está eiquí un ano máis co seu novo vestido.
Seoane do Courel ao fondo.
Vista dende o Castro da Torre.

Ya entra el otoño,
 ya está aquí un año más con su nuevo vestido.
Seoane do Courel al fondo.
Vista desde el Castro da Torre.

16 sept 2014

Na súa xusta medida


As casas outrora distribuíanse na súa planta baixa para gorecer
 o gando e ao mesmo tempo aproveitábase para dar calor ao fogar na planta superior. 
Esta casiña está en Soldón da Seara, moito máis que unha estancia para a cociña
 e un dormitorio na planta superior non debía ter. A mín pareceume 
encantadora coa súa terraza e unha árbore ao pé do fogar...

Las casas antaño se distribuían en su planta baja para guarecer
el ganado y al mismo tiempo se aprovechaba para dar calor al hogar en la planta superior.
Esta casita está en Soldón da Seara, mucho más que una estancia para la cocina y
 un dormitorio en la planta superior no debía tener. A mi me ha parecido
encantadora con su terraza y un árbol al pie del hogar...